|
Merhabalar,
İnternetin ve teknolojinin hayatımıza girmesi ile kullandığımız şifrelerin sayısı çok artmıştır. Güvenlik kodları, program şifreleri, kredi kartı şifreleri, pin kodları, e-posta hesabı şifreleri, bankamatik şifreleri gibi artık her yerde şifre kullanılması gerekmektedir. Yazımız, güvenli şifre oluşturulması hakkındadır.
Yeni nesil veritabanı sistemlerinde bilgiler şifrelenebildiğinden, şifreler sizin dışınızda başkası tarafından bilinemez, izlenemez ve görülemez. Şifre unutulması durumunda sistem ancak geçici şifre ataması yaparak güncelleyebilir. Bundan dolayı şifrelerin tüm sorumluluğu size ait olacaktır.
Şifre oluştururken genel olarak aşağıdaki maddelere dikkat edin. Ayrıca ayrıntılarına güvenlik seviyeleri kısmında değinilmiştir. Bunların uyguladığınız zaman sizi tanıyan ve sizden bilgi alabilecek kişiler ya da her hangi bir kişi deneme yanılma yoluyla şifrelerinize ulaşamayacaktır.
- Size iletilen geçici şifreleri kullanmayın, hemen değiştirin.
- En az 6 karakterden oluşturun. Harfleri, rakamları ve diğer tüm karakterleri içermesine çalışın.
- Size özgü, sizi tanımlayan özel bilgileri kullanmayın. Ad, soyad, telefon numarası, tc kimlik no kredi kartı son dört rakamı gibi.
- Kelime kullanacaksanız, kullanacağınız kelimeleri tam olarak kullanmayın, kısaltarak ya da içinden bazı karakterleri atarak kullanın.
- Bilgisayarda şifre oluşturuyorsanız bunları sanal klavye kullanarak girin. Klavyeden basılan tuşları alabilen kötü amaçlı yazılımlar çok sayıda bulunmaktadır.
Tüm şifrelerin yüksek güvenlikli olması, karmaşık karakterleri içermesini gerektirmez. Kullanacağınız yerlere göre şifrelere güvenlik seviyeleri belirleyerek şifrelerinizi gruplandırabilir ve daha basitleştirebilirsiniz. Üç seviyeli güvenlik aşağıda bahsedilmiştir.
Güvenlik Seviyesi - 1 (Önemsiz)
Forum siteleri, geçici hesaplar, misafir oturum gibi hesaplar bu gruba girer. Gün içinde çok kullandığınız ya da bir sefer kullanacağınız ve bu hesabı kaybettiğinizde sorun oluşturmayacak gruptur. Bunlar için tek bir şifre bile belirleyip her yerde bunu kullanabilirsiniz. Kısa olması ise kolayca kullanılmanızı sağlar.
- Örnek 1 : c*90 (Tüm karakterleri içeren)
- Örnek 2 : cy90 (Sadece harfleri ve rakamları içeren)
- Örnek 3 : 9090 (Sadece rakamları içeren)
Güvenlik Seviyesi - 2 (Önemli)
Bilgisayar girişi, e-posta hesabı, msn ya da facebook gibi sizin için kişisel ya da önemli bilgilerin bulunduğu sistemler bu gruba girer. Bunlar için ayrı ayrı şifreler oluşturun. 6 ila 8 karakterden (fazlası size kalmış) oluşturabilirsiniz. Bunlar için size özgü bilgileri de kullanabilirsiniz Örnek olarak Bursa ili iel ilgili “br”, araç plakası ile ilgili “42” kullanabilirsiniz.
- Örnek 1 : b42*r43 (Tüm karakterleri içeren)
- Örnek 2 : br42rb6 (Sadece harfleri ve rakamları içeren)
- Örnek 3 : 42442001 (Sadece rakamları içeren)
Güvenlik Seviyesi - 3 (Çok Önemli)
Elektronik kasa, internet bankacılığı gibi sizin için parasal önemi olan ya da çok önemli bilgilerinizin bulunduğu sistemlerin girdiği gruptur. Bu gibi şifrelerin adedi çok fazla olmayacağından ve daha güvenli olması açısından bunlar için ayrı ayrı şifreler oluşturun. En az 8 karakterden oluşmasını ve anlamsız ifadeleri içermesini sağlayın. Harfleri, rakamları ve diğer karakterleri bir arada kullanın. Bazı sistemlerde sadece sayı girmeniz gerekmektedir. Şifrenizi karışık ve anlamsız ifadeler içermesine ve olabildiğince uzun olmasına çalışın. Harfleri, küçük harflerle büyük harfleri beraber kullanın. Şifreler küçük büyük harfe duyarlı olduğu için bu şifrenizin güvenliğini bir kaç kat daha arttıracaktır.
- Örnek 1 : 3bd*35A=09 (Tüm karakterleri içeren)
- Örnek 2 : mu44AZ8090 (Sadece harfleri ve rakamları içeren)
- Örnek 3 : 4490121444 (Sadece rakamları içeren)
Şifreler unutulabilir, ya da şifrelerin sayısı çoktur hepsi akılda kalmaz, uzun süre kullanılmamıştır zor hatırlanır. İsterseniz belirleyeceğiniz şifrelerinizi bir kağıda ya da birden fazla kağıda yazıp bunları cüzdanınızın bir köşesinde, anahtarlı kasanızda ya da evinizde, güvenliğin sanal olmadığı ortamlarda tutabilirsiniz. Cüzdanınız, eviniz ya da kasanız sizin için özel ve en güvenli yerlerdir.
Sağlık, mutluluk ve esenlikler dilerim.
Çetin YILMAZ
cetin@interbim.com
İnterbim İnternet ve Yazılım Hizmetleri
www.interbim.com
|
